Herbert Spencer
อธิบาย "ความก้าวหน้า" ว่าเป็นพัฒนาการเชิงวัตถุที่คงที่ สังคมที่สมบูรณ์ = อุตสาหกรรม+รัฐปกครองแต่น้อย
#SocialDarwinism
#Ontogenesis
HERBERT SPENCER
E.B. Tylor
นิยาม Culture ว่าคือสิ่งที่เรียนรู้ได้ เชื่อเรื่อง Psychic Unity ของมนุษย์
#FatherOfAnth
#Animism
E.B. TYLOR
L.H. Morgan
แบ่งสังคมเป็น 3 ขั้น: Savagery > Barbarism > Civilization
#Kinship
#Unilineal
L.H. MORGAN
1862
"First Principles"
1871
"Primitive Culture"
1877
"Ancient Society"
Auguste Comte
"The Father of Sociology"
ผู้ตั้งชื่อวิชาและเชื่อว่าสังคมศึกษาได้ด้วยวิธีการทางวิทยาศาสตร์ (Positivism)
(เทววิทยา -> เมตาฟิสิกส์ -> ปฏิฐานนิยม)
#Positivism
#SocialPhysics
ผู้ตั้งชื่อวิชาและเชื่อว่าสังคมศึกษาได้ด้วยวิธีการทางวิทยาศาสตร์ (Positivism)
(เทววิทยา -> เมตาฟิสิกส์ -> ปฏิฐานนิยม)
🔮 Secret Religion
[ Religion of Humanity ]
Comte เคยพยายามสถาปนา "ศาสนาแห่งมนุษยชาติ" โดยให้เชิดชูมนุษย์และวิทยาศาสตร์แทนพระเจ้า!
Comte เคยพยายามสถาปนา "ศาสนาแห่งมนุษยชาติ" โดยให้เชิดชูมนุษย์และวิทยาศาสตร์แทนพระเจ้า!
AUGUSTE COMTE
Émile Durkheim
"Social Facts"
สังคมคือสิ่งที่มีอยู่จริง (Sui Generis) และมีอำนาจบงการปัจเจกบุคคลผ่านสถาบันต่างๆ
#SocialFacts
#Solidarity
สังคมคือสิ่งที่มีอยู่จริง (Sui Generis) และมีอำนาจบงการปัจเจกบุคคลผ่านสถาบันต่างๆ
📓 Case: Suicide
[ Le Suicide (1897) ]
การพิสูจน์ว่าทำไมคนถึงฆ่าตัวตายผ่านโครงสร้างสังคม ไม่ใช่แค่เรื่องส่วนตัว
การวิเคราะห์ว่าอัตราการฆ่าตัวตายสัมพันธ์กับ
"การบงการ" และ "ความผูกพัน" ในสังคม *Egoistic: เหงาเกินไป (ไม่ยึดโยงสังคม)
*Altruistic: รักสังคมมากเกินไป (ยอมตายเพื่อกลุ่ม เช่น กามิกาเซ่)
*Anomic: สังคมปั่นป่วนเกินไป (เศรษฐกิจพัง ปรับตัวไม่ทัน)
*Fatalistic: สังคมกดขี่เกินไป (ไม่มีทางเลือกอื่นในชีวิต)
การพิสูจน์ว่าทำไมคนถึงฆ่าตัวตายผ่านโครงสร้างสังคม ไม่ใช่แค่เรื่องส่วนตัว
การวิเคราะห์ว่าอัตราการฆ่าตัวตายสัมพันธ์กับ
"การบงการ" และ "ความผูกพัน" ในสังคม *Egoistic: เหงาเกินไป (ไม่ยึดโยงสังคม)
*Altruistic: รักสังคมมากเกินไป (ยอมตายเพื่อกลุ่ม เช่น กามิกาเซ่)
*Anomic: สังคมปั่นป่วนเกินไป (เศรษฐกิจพัง ปรับตัวไม่ทัน)
*Fatalistic: สังคมกดขี่เกินไป (ไม่มีทางเลือกอื่นในชีวิต)
ÉMILE DURKHEIM
1830Positivism
1895Social Facts
THE TROBRIAND ISLANDS
B. Malinowski
"Biopsychological Needs"
วัฒนธรรมคือเครื่องมือตอบสนองความต้องการพื้นฐาน (กิน, สืบพันธุ์, ปลอดภัย) และความต้องการเชิงสัญลักษณ์
#KulaRing
#ParticipantObservation
วัฒนธรรมคือเครื่องมือตอบสนองความต้องการพื้นฐาน (กิน, สืบพันธุ์, ปลอดภัย) และความต้องการเชิงสัญลักษณ์
🗺️ View Field Map
[ SECRET DIARY ]
"I have a general feeling of white man's superiority..."
— his cup of tea☕
"I have a general feeling of white man's superiority..."
— his cup of tea☕
B. MALINOWSKI
📖 Open Secret Diary
A.R. Radcliffe-Brown
"Structural Functionalism"
มองสังคมเหมือนอวัยวะที่ทำงานร่วมกันเพื่อรักษา "สมดุล" (Equilibrium) ให้โครงสร้างสังคมยังคงอยู่
#SocialStructure
#OrganicAnalogy
มองสังคมเหมือนอวัยวะที่ทำงานร่วมกันเพื่อรักษา "สมดุล" (Equilibrium) ให้โครงสร้างสังคมยังคงอยู่
📂 View Case Study
[ The Nuer Case Study ]
ผลงานของ E.E. Evans-Pritchard (ศิษย์เอก) ที่อธิบายว่าระบบ Segmentary Lineage ทำหน้าที่รักษาความสงบในสังคมที่ไม่มีรัฐบาลได้อย่างไรSocial Structure: ระบบสายตระกูล (Lineage) คือ "กระดูกสันหลัง" ของสังคม
Segmentary System: การรวมกลุ่ม/แยกกลุ่มตามศัตรู (I against my brother...)
The Cattle: วัวไม่ได้มีไว้กินอย่างเดียว แต่เป็นสัญลักษณ์ที่ใช้เชื่อมคนผ่านการแต่งงานและค่าปรับ
Function: ทุกความขัดแย้งมีหน้าที่รักษา "ความมั่นคง" ของระบบใหญ่
#"ความสงบสุขถูกสร้างขึ้นผ่านความขัดแย้งได้อย่างไร"
#Structuralism #EvansPritchard #TheNuer
ผลงานของ E.E. Evans-Pritchard (ศิษย์เอก) ที่อธิบายว่าระบบ Segmentary Lineage ทำหน้าที่รักษาความสงบในสังคมที่ไม่มีรัฐบาลได้อย่างไร
#Structuralism #EvansPritchard #TheNuer
RADCLIFFE-BROWN
1922
"Argonauts"
1952
"Structure & Function"
Franz Boas
"Historical Particularism"
ปฏิเสธวิวัฒนาการแบบเส้นตรง! เชื่อว่าทุกวัฒนธรรมมีประวัติศาสตร์เฉพาะตัวที่ต้องทำความเข้าใจจากภายใน
#CulturalRelativism
#SalvageAnth
ปฏิเสธวิวัฒนาการแบบเส้นตรง! เชื่อว่าทุกวัฒนธรรมมีประวัติศาสตร์เฉพาะตัวที่ต้องทำความเข้าใจจากภายใน
FRANZ BOAS
Margaret Mead
"Coming of Age in Samoa"
ท้าทายความเชื่อว่าวัยรุ่นต้องขบถทุกคน! เธอชี้ให้เห็นว่า "บุคลิกภาพ" ถูกหล่อหลอมโดยวัฒนธรรม ไม่ใช่แค่ฮอร์โมน
#SamoaStudy
#GenderAsConstruct
ท้าทายความเชื่อว่าวัยรุ่นต้องขบถทุกคน! เธอชี้ให้เห็นว่า "บุคลิกภาพ" ถูกหล่อหลอมโดยวัฒนธรรม ไม่ใช่แค่ฮอร์โมน
🌴 Samoa Case
[ Adolescence in Samoa ]
การศึกษาเปรียบเทียบวัยรุ่นชาวซามัวกับอเมริกัน เพื่อพิสูจน์ว่า 'ความเครียดช่วงวัยรุ่น' ไม่ใช่เรื่องสากลแต่เป็นเรื่องวัฒนธรรม
การศึกษาเปรียบเทียบวัยรุ่นชาวซามัวกับอเมริกัน เพื่อพิสูจน์ว่า 'ความเครียดช่วงวัยรุ่น' ไม่ใช่เรื่องสากลแต่เป็นเรื่องวัฒนธรรม
MARGARET MEAD
✉️ The Secret Letters
[ INTELLECTUAL ROMANCE ]
"Work is the only thing... except for you." — จดหมายจาก Ruth ถึง Margaret.
ทั้งคู่ใช้ชีวิตแบบ Queer และพิสูจน์ว่า 'บุคลิกภาพ' ที่สังคมมองว่าแปลกแยกคือสิ่งที่สร้างความงามให้วัฒนธรรม
#HiddenHistory #QueerAnthro #RuthAndMargaret
"Work is the only thing... except for you." — จดหมายจาก Ruth ถึง Margaret.
ทั้งคู่ใช้ชีวิตแบบ Queer และพิสูจน์ว่า 'บุคลิกภาพ' ที่สังคมมองว่าแปลกแยกคือสิ่งที่สร้างความงามให้วัฒนธรรม
#HiddenHistory #QueerAnthro #RuthAndMargaret
Ruth Benedict
"Patterns of Culture"
วัฒนธรรมคือบุคลิกภาพที่ขยายใหญ่ขึ้น (Dionysian vs Apollonian) และการศึกษาญี่ปุ่นช่วงสงคราม
#CulturalPatterns
#Chrysanthemum
วัฒนธรรมคือบุคลิกภาพที่ขยายใหญ่ขึ้น (Dionysian vs Apollonian) และการศึกษาญี่ปุ่นช่วงสงคราม
🇯🇵 Japan Case
[ The Chrysanthemum and the Sword ]
การทำมานุษยวิทยาแนวไกล (Anthro at a distance)
*ซามูไร – ดอกเบญจมาศ
*มีบุคลิกภาพที่อยู่ตรงกลางระหว่างความรุนแรง-สุนทรียะ
การทำมานุษยวิทยาแนวไกล (Anthro at a distance)
*ซามูไร – ดอกเบญจมาศ
*มีบุคลิกภาพที่อยู่ตรงกลางระหว่างความรุนแรง-สุนทรียะ
RUTH BENEDICT
1896Relativism
Leslie White
"Energy and Tools"
วัฒนธรรมพัฒนาขึ้นเมื่อมนุษย์ควบคุมพลังงานได้มากขึ้นผ่านเทคโนโลยี
#EnergyTheory
#UniversalEvolution
วัฒนธรรมพัฒนาขึ้นเมื่อมนุษย์ควบคุมพลังงานได้มากขึ้นผ่านเทคโนโลยี
$C = E \times T$
🔒 Political Secret
[ The Red Scholar? ]
ในช่วงปี 1940s White ถูกจับตามองจาก FBI เพราะทฤษฎีวัตถุนิยมของเขาดู "ซ้าย" เกินไป
ในช่วงปี 1940s White ถูกจับตามองจาก FBI เพราะทฤษฎีวัตถุนิยมของเขาดู "ซ้าย" เกินไป
LESLIE WHITE
Julian Steward
"Multilinear Evolution"
ไม่มีอารยธรรมไหนเหมือนกันเป๊ะ เพราะทุกกลุ่มต้องปรับตัวตามนิเวศวิทยาของตัวเอง
#CulturalEcology
#Multilinear
ไม่มีอารยธรรมไหนเหมือนกันเป๊ะ เพราะทุกกลุ่มต้องปรับตัวตามนิเวศวิทยาของตัวเอง
🗺️ Adaption Map
[ Cultural Core ]
หัวใจของวัฒนธรรมคือเทคโนโลยีการผลิตที่ใช้สู้กับธรรมชาติ
หัวใจของวัฒนธรรมคือเทคโนโลยีการผลิตที่ใช้สู้กับธรรมชาติ
JULIAN STEWARD
1949Science of Culture
1955Theory of Change
Karl Marx
"Base & Superstructure"
โครงสร้างทางเศรษฐกิจ (Base) เป็นตัวกำหนดว่าสังคมจะคิดหรือเชื่ออะไร (Superstructure)
#Materialism
#ModeOfProduction
โครงสร้างทางเศรษฐกิจ (Base) เป็นตัวกำหนดว่าสังคมจะคิดหรือเชื่ออะไร (Superstructure)
🚩 The Manifesto
[ Historical Materialism ]
วิถีการผลิต (Mode of Production) คือตัวขับเคลื่อนประวัติศาสตร์ ไม่ใช่แค่ไอเดียลอยๆ
วิถีการผลิต (Mode of Production) คือตัวขับเคลื่อนประวัติศาสตร์ ไม่ใช่แค่ไอเดียลอยๆ
KARL MARX
C. Meillassoux
"Domestic Mode"
เน้นเรื่องการผลิตซ้ำ (Reproduction) ดูว่าผู้ชาย/ผู้ใหญ่อาวุโสควบคุม "แรงงาน" ผ่านการแต่งงานได้ยังไง
#Reproduction
#DomesticMode
เน้นเรื่องการผลิตซ้ำ (Reproduction) ดูว่าผู้ชาย/ผู้ใหญ่อาวุโสควบคุม "แรงงาน" ผ่านการแต่งงานได้ยังไง
💍 Kinship Logic
[ Control over Women ]
การควบคุม "การสืบพันธุ์" สำคัญพอๆ กับการควบคุม "การผลิต"
การควบคุม "การสืบพันธุ์" สำคัญพอๆ กับการควบคุม "การผลิต"
CLAUDE MEILLASSOUX
Maurice Godelier
"Mental & Material"
บางสังคม "ระบบเครือญาติ" ทำหน้าที่เป็นทั้งฐานเศรษฐกิจและอุดมการณ์ในเวลาเดียวกัน
#StructuralMarxism
#MentalInMaterial
บางสังคม "ระบบเครือญาติ" ทำหน้าที่เป็นทั้งฐานเศรษฐกิจและอุดมการณ์ในเวลาเดียวกัน
🧠 Ideal Reality
[ Beyond Economy ]
สิ่งที่เป็นนามธรรม (เช่น ศาสนา/เครือญาติ) ก็เป็นส่วนหนึ่งของพลังการผลิตได้
สิ่งที่เป็นนามธรรม (เช่น ศาสนา/เครือญาติ) ก็เป็นส่วนหนึ่งของพลังการผลิตได้
MAURICE GODELIER
1867Das Kapital
1975Maidens, Meal & Money
1984The Mental & Material
Clifford Geertz
"Thick Description"
วัฒนธรรมคือ "ตัวบท" (Text) ที่เราต้องอ่านและตีความ การศึกษาต้องลงลึกถึง "ความหมาย" ไม่ใช่แค่บรรยายว่าใครทำอะไร
#ThickDescription
#CultureAsText
วัฒนธรรมคือ "ตัวบท" (Text) ที่เราต้องอ่านและตีความ การศึกษาต้องลงลึกถึง "ความหมาย" ไม่ใช่แค่บรรยายว่าใครทำอะไร
🐓 Balinese Cockfight
[ Deep Play ]
การตีไก่ของคนบาหลีไม่ใช่แค่การพนัน แต่มันคือการ "ตีกัน" ของศักดิ์ศรีและสถานะทางสังคมที่ถูกถ่ายทอดผ่านไก่
การตีไก่ของคนบาหลีไม่ใช่แค่การพนัน แต่มันคือการ "ตีกัน" ของศักดิ์ศรีและสถานะทางสังคมที่ถูกถ่ายทอดผ่านไก่
CLIFFORD GEERTZ
Victor Turner
"Liminality & Communitas"
สนใจช่วงรอยต่อของพิธีกรรม (Liminality) เมื่อคนหลุดจากสถานะเดิม และความรู้สึกเป็นหนึ่งเดียวกันอย่างแรงกล้า (Communitas)
#SocialDrama
#RitualProcess
สนใจช่วงรอยต่อของพิธีกรรม (Liminality) เมื่อคนหลุดจากสถานะเดิม และความรู้สึกเป็นหนึ่งเดียวกันอย่างแรงกล้า (Communitas)
🎭 Betwixt & Between
[ Symbolic Action ]
สัญลักษณ์ในพิธีกรรมไม่ได้แค่ "บอก" ความหมาย แต่มัน "ขับเคลื่อน" ให้คนเปลี่ยนแปลงสถานะ
สัญลักษณ์ในพิธีกรรมไม่ได้แค่ "บอก" ความหมาย แต่มัน "ขับเคลื่อน" ให้คนเปลี่ยนแปลงสถานะ
VICTOR TURNER
Mary Douglas
"Purity and Danger"
ความสกปรกคือ "สิ่งที่วางผิดที่" (Matter out of place) สังคมสร้างขอบเขตความสะอาดเพื่อจัดระเบียบโครงสร้างทางสังคม
#SymbolicBoundary
#SocialPollution
ความสกปรกคือ "สิ่งที่วางผิดที่" (Matter out of place) สังคมสร้างขอบเขตความสะอาดเพื่อจัดระเบียบโครงสร้างทางสังคม
🧹 Clean vs Dirty
[ Matter out of place ]
รองเท้าไม่ได้สกปรกในตัวมันเอง แต่มันจะ "สกปรก" ทันทีถ้าเอาขึ้นมาวางบนโต๊ะอาหาร!
รองเท้าไม่ได้สกปรกในตัวมันเอง แต่มันจะ "สกปรก" ทันทีถ้าเอาขึ้นมาวางบนโต๊ะอาหาร!
MARY DOUGLAS
1973
Interpretation of Cultures
1969
The Ritual Process
1966
Purity and Danger
Ferdinand de Saussure
"Linguistic Sign"
ภาษาไม่ใช่แค่เครื่องมือสื่อสาร แต่คือระบบของสัญลักษณ์ (Sign) ที่สร้างความจริงให้เรา
#Structuralism
#SignifierSignified
ภาษาไม่ใช่แค่เครื่องมือสื่อสาร แต่คือระบบของสัญลักษณ์ (Sign) ที่สร้างความจริงให้เรา
🗣️ The Sign
[ Arbitrariness ]
ความหมายไม่ได้ติดมากับวัตถุ แต่มันถูก "สมมติ" ขึ้นโดยสังคมผ่านความแตกต่าง (Difference) ในระบบภาษา
ความหมายไม่ได้ติดมากับวัตถุ แต่มันถูก "สมมติ" ขึ้นโดยสังคมผ่านความแตกต่าง (Difference) ในระบบภาษา
F. DE SAUSSURE
Michel Foucault
"Power / Knowledge"
ความรู้ไม่ได้มีไว้เพื่อความจริง แต่มีไว้เพื่อ "ควบคุม" อำนาจแฝงอยู่ในทุกความสัมพันธ์และวาทกรรม (Discourse)
#Discourse
#Biopower
ความรู้ไม่ได้มีไว้เพื่อความจริง แต่มีไว้เพื่อ "ควบคุม" อำนาจแฝงอยู่ในทุกความสัมพันธ์และวาทกรรม (Discourse)
👁️ Panopticon
[ Discipline & Punish ]
การควบคุมที่น่ากลัวที่สุดคือการทำให้คน "สอดส่องตัวเอง" (Self-surveillance) ผ่านมาตรฐานที่สังคมกำหนดว่าเป็น "ปกติ"
การควบคุมที่น่ากลัวที่สุดคือการทำให้คน "สอดส่องตัวเอง" (Self-surveillance) ผ่านมาตรฐานที่สังคมกำหนดว่าเป็น "ปกติ"
MICHEL FOUCAULT
Nancy Scheper-Hughes
"Militant Anthropology"
นักมานุษยวิทยาต้องไม่ทำตัวเป็นกลางเมื่อเห็นความไม่ยุติธรรม เราต้อง "ออกตัว" เพื่อปกป้องผู้ถูกกดขี่
#CriticalAnthro
#DeathWithoutWeeping
นักมานุษยวิทยาต้องไม่ทำตัวเป็นกลางเมื่อเห็นความไม่ยุติธรรม เราต้อง "ออกตัว" เพื่อปกป้องผู้ถูกกดขี่
🩸W/ weeping
[ Death without weeping ]
@Brazil - แม่เสียลูกจากความป่วยไข้ แต่ไม่เสียใจเพราะถือว่าลูกไปสบายแล้วจากสังคมสลัมและความยากจน
@Brazil - แม่เสียลูกจากความป่วยไข้ แต่ไม่เสียใจเพราะถือว่าลูกไปสบายแล้วจากสังคมสลัมและความยากจน
N. SCHEPER-HUGHES
1916
Course in General Linguistics
1975
Discipline & Punish
1992
Death Without Weeping
Fredrik Barth
"Ethnic Boundaries"
อัตลักษณ์ไม่ได้อยู่ที่สิ่งที่อยู่ข้างในวัฒนธรรม แต่อยู่ที่ "เส้นแบ่ง" (Boundary) ที่เราสร้างขึ้นเพื่อแยกพวกเราออกจากคนอื่น
#SocialBoundaries
#Transactionalism
อัตลักษณ์ไม่ได้อยู่ที่สิ่งที่อยู่ข้างในวัฒนธรรม แต่อยู่ที่ "เส้นแบ่ง" (Boundary) ที่เราสร้างขึ้นเพื่อแยกพวกเราออกจากคนอื่น
🚧 The Boundary
[ Choice & Action ]
ชาติพันธุ์ไม่ใช่เรื่องของสายเลือดที่ติดตัวมาแต่เกิด แต่เป็นสิ่งที่คน "เลือก" และ "รักษา" ไว้ผ่านการปฏิสัมพันธ์ทางสังคม
ชาติพันธุ์ไม่ใช่เรื่องของสายเลือดที่ติดตัวมาแต่เกิด แต่เป็นสิ่งที่คน "เลือก" และ "รักษา" ไว้ผ่านการปฏิสัมพันธ์ทางสังคม
FREDRIK BARTH
Pierre Bourdieu
"Habitus & Capital"
คนเรากระทำสิ่งต่างๆ ผ่าน "ความเคยชิน" (Habitus) ที่สังคมหล่อหลอมมา และใช้ "ทุน" (Capital) ประเภทต่างๆ เพื่อชิงความได้เปรียบในสังคม
#Habitus
#CulturalCapital
คนเรากระทำสิ่งต่างๆ ผ่าน "ความเคยชิน" (Habitus) ที่สังคมหล่อหลอมมา และใช้ "ทุน" (Capital) ประเภทต่างๆ เพื่อชิงความได้เปรียบในสังคม
🎾 The Field
[ Symbolic Violence ]
อำนาจที่แนบเนียนที่สุดคือการทำให้ผู้ถูกกดขี่ยอมรับว่าความเหลื่อมล้ำเป็นเรื่องปกติ (เช่น ระบบการศึกษาที่เอื้อต่อคนมีทุนวัฒนธรรม)
อำนาจที่แนบเนียนที่สุดคือการทำให้ผู้ถูกกดขี่ยอมรับว่าความเหลื่อมล้ำเป็นเรื่องปกติ (เช่น ระบบการศึกษาที่เอื้อต่อคนมีทุนวัฒนธรรม)
PIERRE BOURDIEU
1969
Ethnic Groups & Boundaries
1977
Outline of a Theory of Practice
David Harvey
"Space-Time Compression"
โลกแคบลงเพราะเทคโนโลยีสื่อสารและขนส่งย่อพื้นที่และย่นเวลาให้สั้นลง เพื่อตอบโจทย์ทุนนิยมที่ต้องสะสมความมั่งคั่งให้เร็วที่สุด [cite: 28, 30]
#PostFordism
#FlexibleAccumulation
โลกแคบลงเพราะเทคโนโลยีสื่อสารและขนส่งย่อพื้นที่และย่นเวลาให้สั้นลง เพื่อตอบโจทย์ทุนนิยมที่ต้องสะสมความมั่งคั่งให้เร็วที่สุด [cite: 28, 30]
🏎️ High Speed
[ Post-Fordist Capitalism ]
การเปลี่ยนจากการผลิตมวลชนในโรงงานเดียว มาเป็นการกระจายฐานผลิตไปทั่วโลกเพื่อลดต้นทุนและเพิ่มกำไร [cite: 29, 35]
การเปลี่ยนจากการผลิตมวลชนในโรงงานเดียว มาเป็นการกระจายฐานผลิตไปทั่วโลกเพื่อลดต้นทุนและเพิ่มกำไร [cite: 29, 35]
DAVID HARVEY
Arjun Appadurai
"5 Global Scapes"
มองโลกาภิวัตน์ผ่านการไหลเวียนของ 5 ภูมิทัศน์: ผู้คน (Ethno), สื่อ (Media), เทคโน (Techno), การเงิน (Finan), และอุดมการณ์ (Ideo) [cite: 115, 126]
#Disjuncture
#GlobalFlows
มองโลกาภิวัตน์ผ่านการไหลเวียนของ 5 ภูมิทัศน์: ผู้คน (Ethno), สื่อ (Media), เทคโน (Techno), การเงิน (Finan), และอุดมการณ์ (Ideo) [cite: 115, 126]
🌐 Imagination
[ Deterritorialization ]
การสลายเขตแดนทำให้คนและวัฒนธรรมไม่ผูกติดกับพื้นที่เดิมอีกต่อไป เกิดโลกในจินตนาการข้ามชาติที่ซับซ้อน [cite: 131, 138]
การสลายเขตแดนทำให้คนและวัฒนธรรมไม่ผูกติดกับพื้นที่เดิมอีกต่อไป เกิดโลกในจินตนาการข้ามชาติที่ซับซ้อน [cite: 131, 138]
ARJUN APPADURAI
Manuel Castells
"Space of Flows"
พื้นที่การไหลเวียนผ่านระบบอิเล็กทรอนิกส์สำคัญกว่า "สถานที่จริง" เราอยู่ในสังคมเครือข่ายที่ทุนและข้อมูลวิ่งไปทั่วโลกในเวลา Real Time [cite: 60, 61, 63]
#NetworkSociety
#HubsAndNodes
พื้นที่การไหลเวียนผ่านระบบอิเล็กทรอนิกส์สำคัญกว่า "สถานที่จริง" เราอยู่ในสังคมเครือข่ายที่ทุนและข้อมูลวิ่งไปทั่วโลกในเวลา Real Time [cite: 60, 61, 63]
🔌 The Network
[ Nodes & Hubs ]
ระบบโลกทำงานผ่านจุดประสาน (Nodes) และศูนย์กลาง (Hubs) ใครที่เชื่อมต่อไม่ได้จะถูกทิ้งไว้ข้างหลัง (Disconnected) [cite: 62]
ระบบโลกทำงานผ่านจุดประสาน (Nodes) และศูนย์กลาง (Hubs) ใครที่เชื่อมต่อไม่ได้จะถูกทิ้งไว้ข้างหลัง (Disconnected) [cite: 62]
MANUEL CASTELLS
1989
The Condition of Postmodernity
1990
Disjuncture and Difference
1996
The Rise of the Network Society
Bruno Latour
"Symmetrical Anthropology" [cite: 791, 797]
เสนอให้ปฏิบัติต่อมนุษย์และวัตถุอย่างเท่าเทียมกัน (Symmetry) เพราะความจริงเกิดจากเครือข่ายความสัมพันธ์ของสิ่งต่างๆ [cite: 971, 985]
#ActorNetworkTheory
#NonHumanAgency
เสนอให้ปฏิบัติต่อมนุษย์และวัตถุอย่างเท่าเทียมกัน (Symmetry) เพราะความจริงเกิดจากเครือข่ายความสัมพันธ์ของสิ่งต่างๆ [cite: 971, 985]
🔒 Modernity Myth
[ We Have Never Been Modern ] [cite: 953]
มนุษย์ไม่เคยเป็นสมัยใหม่อย่างแท้จริง เพราะเราไม่เคยแยก "ธรรมชาติ" ออกจาก "สังคม" ได้ขาดจากกันจริงๆ [cite: 933, 941]
มนุษย์ไม่เคยเป็นสมัยใหม่อย่างแท้จริง เพราะเราไม่เคยแยก "ธรรมชาติ" ออกจาก "สังคม" ได้ขาดจากกันจริงๆ [cite: 933, 941]
BRUNO LATOUR
Viveiros de Castro
"Amerindian Perspectivism" [cite: 923]
ในโลกของคนพื้นเมือง สัตว์และวิญญาณต่างมองเห็นตัวเองเป็น "คน" (Human) และมีวัฒนธรรมเหมือนกันหมด [cite: 923]
#Perspectivism
#MultiNaturalism
ในโลกของคนพื้นเมือง สัตว์และวิญญาณต่างมองเห็นตัวเองเป็น "คน" (Human) และมีวัฒนธรรมเหมือนกันหมด [cite: 923]
🐆 Jaguar's Eye
[ Many Natures ]
เสือจากัวร์เห็นเลือดเป็น "เบียร์" เพราะมันมีร่างกายต่างจากเรา แต่มันมีจิตวิญญาณแบบมนุษย์เหมือนเรา [cite: 924]
เสือจากัวร์เห็นเลือดเป็น "เบียร์" เพราะมันมีร่างกายต่างจากเรา แต่มันมีจิตวิญญาณแบบมนุษย์เหมือนเรา [cite: 924]
V. DE CASTRO
Anna Lowenhaupt Tsing
"The Mushroom at the End of the World" [cite: 1200]
ศึกษาการอยู่รอดของเห็ดมัตสึทาเกะในป่าที่ถูกรบกวน เพื่อดูว่าสิ่งต่างสายพันธุ์พึ่งพากันอย่างไรในพื้นที่รกร้าง [cite: 1190, 1201]
#Multispecies
#Assemblage
ศึกษาการอยู่รอดของเห็ดมัตสึทาเกะในป่าที่ถูกรบกวน เพื่อดูว่าสิ่งต่างสายพันธุ์พึ่งพากันอย่างไรในพื้นที่รกร้าง [cite: 1190, 1201]
🍄 Assemblage
[ Arts of Noticing ] [cite: 1212]
การเฝ้าสังเกต (Notice) ความสัมพันธ์ที่ไม่ได้ตั้งใจ (Unintended Coordination) ระหว่างมนุษย์ สน และเห็ด [cite: 1202, 1214]
การเฝ้าสังเกต (Notice) ความสัมพันธ์ที่ไม่ได้ตั้งใจ (Unintended Coordination) ระหว่างมนุษย์ สน และเห็ด [cite: 1202, 1214]
ANNA TSING
1991
We Have Never Been Modern
1998
Amerindian Perspectivism
2015
Mushroom at the End...
Thinkers Archive
01. Evolutionism
Spencer / Tylor / Morgan
02. Founders
Auguste Comte / Émile Durkheim
03. Functionalism
Malinowski / Radcliffe-Brown
04. Boasian Anthro
Franz Boas / Margaret Mead / Ruth Benedict
05. Neo-Evolutionism
Leslie White / Julian Steward
06. Marxism
Karl Marx / Meillassoux / Godelier
07. Interpretive
Clifford Geertz / Victor Turner / Mary Douglas
08. Post-Modern
Saussure / Foucault / Scheper-Hughes
09. Globalized Turn
David Harvey / Anthony Giddens / Arjun Appadurai
10. Ontological Turn
Bruno Latour / V. de Castro / Anna Tsing
✨ THE ANTHRO-JOURNEY SUMMARY ✨
- Evolutionism: เชื่อในความก้าวหน้าแบบเส้นตรงจากป่าเถื่อนสู่ศิวิไลซ์ โดยมีตะวันตกเป็นบรรทัดฐาน
- Social Founders: วางรากฐานการศึกษาสังคมด้วยวิธีการทางวิทยาศาสตร์และมอง "ข้อเท็จจริงทางสังคม" (Social Facts)
- Functionalism: วัฒนธรรมทำหน้าที่ตอบสนองความต้องการพื้นฐานและรักษาเสถียรภาพ/สมดุลของโครงสร้างสังคม
- Boasian: ปฏิเสธวิวัฒนาการแบบสากล เน้นประวัติศาสตร์เฉพาะตัว (Particularism) และสัมพัทธนิยมทางวัฒนธรรม
- Neo-Evolutionism: วิเคราะห์การเปลี่ยนแปลงผ่านการควบคุมพลังงาน เทคโนโลยี และการปรับตัวเข้ากับนิเวศวิทยา
- Marxism: เศรษฐกิจ (Base) กำหนดความคิด (Superstructure) และประวัติศาสตร์ขับเคลื่อนด้วยความขัดแย้งทางชนชั้น
- Interpretive: วัฒนธรรมคือระบบความหมาย (Text) ที่นักมานุษยวิทยาต้องลงไป "ตีความ" ผ่านการบรรยายอย่างหนา
- Post-Modern: วิพากษ์ความจริงสากลและวาทกรรม เน้นสำรวจอำนาจที่แฝงอยู่ในการสร้างความรู้และภาษา
- Globalized Turn: โลกแคบลงเพราะเทคโนโลยีสื่อสาร (Space-time compression) และการไหลเวียนของวัฒนธรรมไม่ได้มีแค่รากเหง้า (Root) แต่คือเส้นทาง (Route) ที่เชื่อมต่อกัน
- Ontological Turn: ท้าทายการแบ่งแยก "ธรรมชาติ" กับ "วัฒนธรรม" ของตะวันตก และหันมาสนใจปฏิสัมพันธ์ระหว่างมนุษย์กับสิ่งที่ไม่ใช่มนุษย์ (Non-human Agency)